De relatie tussen Libelles & vogels voor de biodiversiteit in Nederland

Vogels & Libelles spelen een cruciale rol in het behoud van een bepaald type biodiversiteit in Nederland. Het zijn niet alleen mooie en herkenbare elementen van ons landschap, maar ook essentiële schakels in ecosystemen. Door hun gedrag, aanwezigheid en interacties met andere soorten dragen vogels & Libelles bij aan de gezondheid van natuurgebieden, agrarische landschappen en stedelijke omgevingen.

Libellen en vogels: hun relatie

• Libellen als prooi
  Veel vogels, zoals zwaluwen, kwikstaarten en soms zelfs reigers, eten libellen. Libellen vormen een rijke bron van eiwitten en energie, vooral in de zomermaanden wanneer ze talrijk aanwezig zijn.
• Indicatorsoorten
  Libellen zijn heel gevoelig voor de kwaliteit van hun leefomgeving (schoon water, variatie in planten en voldoende schaduw). Als er veel verschillende libellensoorten voorkomen, wijst dit op een gezonde, diverse natuur. Dit trekt weer vogels aan die van deze rijkdom profiteren.
• Cyclische relatie
  Wanneer de biodiversiteit bij wateren afneemt (bijvoorbeeld door vervuiling of verdroging), verdwijnen libellen. Daardoor hebben vogels die afhankelijk zijn van insecten minder voedsel, wat weer negatieve gevolgen heeft voor hun aantallen.

Voorbeelden

• Boerenzwaluw (Hirundo rustica) jaagt vaak boven water en vangt libellen in de vlucht.
• Blauwe reiger (Ardea cinerea) eet libellenlarven die zich onder water ontwikkelen.
• Oeverlibel (Orthetrum cancellatum) leeft in schoon, stilstaand water. Als deze soort aanwezig is, trekt dat meer insectenetende vogels.

Betekenis voor biodiversiteit

Het verband tussen libellen en vogels laat zien dat biodiversiteit een web van onderlinge relaties is. Als de ene groep soorten (libellen) onder druk komt te staan, werkt dat door naar andere groepen (vogels). Het behoud van schoon water en gevarieerde natuur is dus essentieel voor een stabiel ecosysteem.

1. Natuurlijke plaagbestrijding

Veel vogelsoorten voeden zich met insecten en knaagdieren. Ze helpen daarmee populaties van bijvoorbeeld bladluizen, kevers of muizen in toom te houden. Denk bijvoorbeeld aan de boerenzwaluw (Hirundo rustica) die grote hoeveelheden insecten vangt in landbouwgebieden, of de kerkuil (Tyto alba), die muizenpopulaties onder controle houdt.

2. Verspreiding van zaden

Bessenetende vogels zoals de merel (Turdus merula) en de zanglijster (Turdus philomelos) spelen een rol bij de verspreiding van zaden. Ze eten vruchten en poepen de zaden uit op andere plekken, wat bijdraagt aan plantengroei en -verspreiding.

3. Indicatorsoorten

Vogels reageren snel op veranderingen in het milieu. Als bepaalde soorten verdwijnen of juist toenemen, kan dat een teken zijn van een verslechtering of verbetering van de kwaliteit van een leefgebied. Zo wordt de aanwezigheid van de grutto (Limosa limosa), onze nationale vogel, vaak gebruikt als graadmeter voor de gezondheid van het weidevogelgebied.

4. Bestuiving en ecosysteemonderhoud

Hoewel vogels in Nederland minder vaak direct bijdragen aan bestuiving (in tegenstelling tot tropische gebieden), zijn sommige soorten indirect toch belangrijk voor het ecosysteem. De grote bonte specht (Dendrocopos major) bijvoorbeeld maakt nestgaten die later worden gebruikt door andere soorten zoals vleermuizen, boomklevers en holenbroeders.

5. Culturele en educatieve waarde

Vogels hebben ook een belangrijke plaats in onze cultuur en dragen bij aan natuurbeleving, educatie en toerisme. Denk aan de jaarlijkse vogeltellingen, de populariteit van vogelspotten en de rol van vogels in kunst en literatuur.

Conclusie:

Vogels & Libelles zijn onmisbare schakels in de Nederlandse natuur. Ze dragen bij aan de stabiliteit en veerkracht van ecosystemen en functioneren als waarschuwingssysteem voor veranderingen in het milieu. Het beschermen van vogel & Libellesoorten betekent dus ook het beschermen van de biodiversiteit als geheel.

​Welke vogel hoor ik daar? 

Klik op het Roodborstje

Learn more